Historia

Na przestrzeni lat nazwa Zakładu zmieniała się – Zakład Dydaktyki został przekształcony w Zakład Dydaktyki i Informatyki. Następnie, w miarę jak informatyka stawała się dominującą dziedziną, nazwę zmieniono w 1995 r. na Zakład Informatyki Medycznej i wreszcie w 2004 r. na Zakład Informatyki Medycznej i Telemedycyny.

Zakład Dydaktyki Akademii Medycznej został utworzony na mocy zarządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 12 marca 1973 r. Powstał na bazie Pracowni Metodycznej Studiów Lekarskich Instytutu Medycyny Społecznej i Zakładu Technik Obliczeniowych Akademii Medycznej. Osoby zatrudnione w tych jednostkach stały się pracownikami Zakładu Dydaktyki. Biblioteka Pracowni i cały park maszynowy (maszyny liczące, sortujące, dziurkujące itp.) stały się własnością Zakładu. Od początku istnienia Zakładu, czyli od 1973 r., Kierownikiem był prof. dr hab. n. med. Wiesław Tysarowski

tysarowskiProfesor dr hab. n. med. Wiesław Tysarowski urodził się 18 sierpnia 1924 r. w Lubartowie i w tym mieście ukończył szkołę powszechną. Następnie podjął naukę w gimnazjum w Lublinie, przerwaną przez wybuch wojny. W czasie wojny kontynuował naukę na tajnych kompletach przy III Gimnazjum i Liceum Miejskim w Warszawie, gdzie otrzymał świadectwo dojrzałości. W latach 1942-1944 podjął studia medyczne w Szkole Sanitarnej doc. J. Zaorskiego, pracując jednocześnie jako asystent-wolontariusz w Zakładzie Chemii pod kierownictwem prof. St. Przyłęckiego. W roku 1944 został powołany do służby wojskowej i przydzielony do Katedry Medycyny Wojskowej przy Uniwersytecie Marie Curie-Skłodowskiej w Lublinie, gdzie otrzymał absolutorium na Wydziale Lekarskim. Dyplom lekarza uzyskał w grudniu 1948 r. W latach 1947-1951 pracował jako asystent w Zakładzie Chemii Fizjologicznej Wydziału Lekarskiego UW, a w latach 1948-1951 jako starszy asystent. 22 grudnia 1951 r. uzyskał tytuł doktora nauk medycznych już w Akademii Medycznej w Warszawie. W latach 1951-1957 był adiunktem Zakładu, a w roku 1957 uzyskał tytuł naukowy docenta. W lutym 1959 r. otrzymał powołanie na stanowisko Kierownika Katedry Chemii Fizjologicznej AM w Białymstoku. W 1960-1962 pełnił stanowisko Dyrektora Departamentu Szkolnictwa Wyższego i Nauki w Ministerstwie Zdrowia. W latach 1962-1965 kontynuował pracę w AM w Warszawie. W latach 1965-1972 pełni funkcję eksperta ds. kształcenia medycznego w Biurze Regionalnym Światowej Organizacji Zdrowia w Kopenhadze. Od 1973 r. do przejścia na emeryturę w roku 1994 był Kierownikiem Zakładu Dydaktyki AM w Warszawie. Profesora Tysarowskiego można nazwać pionierem e-nauczania medycyny w Polsce. Zmarł 12 listopada 2004 r.

Na stanowisku adiunktów pracowali: dr n. med. Tatiana Kaliszuk-Makles, dr n. hum. Bronisław Pokrzycki, dr n. hum. Edward Mazurkiewicz, dr med. W. Kuzak, dr inż. J. Achimowicz, doc. dr hab. Marek Cieciura, dr n. med. mgr fil. Aleksander Tulczyński. Większość pracowników pełniąca obowiązki nauczycieli akademickich była zatrudniona na stanowiskach inżynieryjno-technicznych.

Zakład Dydaktyki pełnił funkcje nie tylko wydziałowe, uczelniane, ale również ogólnokrajowe, a w zakres jego działalności wchodziły problemy ściśle dydaktyczne, a z czasem także informatyka. Jego rola i zadania były wyrazem rozwoju i potrzeb dydaktyki w uczelni, a głównym celem dążenie do poprawy jakości kształcenia studentów i lekarzy. Prowadzono długofalowe badania, pozwalające zdobyć obiektywne i rzetelne dane, dotyczące efektywności kształcenia.
Zajmując się głównie oceną efektywności studiów, Zespół Pracowników pod kierunkiem prof. Tysarowskiego opracował własną, oryginalną metodę przygotowania i obliczania egzaminów testowych, która sprawiła, że Zakład wprowadził egzaminy testowe wstępne dla wszystkich uczelni medycznych w Polsce, a także egzaminy ogólnopolskie z anatomii patologicznej i farmakologii oraz eksperymentalne końcowe egzaminy państwowe z medycyny. Metodę tę wykorzystywano również do obliczania wyników kursowych egzaminów testowych w klinikach i zakładach akademii medycznych w Warszawie, Poznaniu i w Gdańsku. W Zakładzie przygotowywano je od strony merytorycznej i technicznej (prace wstępne, obliczenia komputerowe, interpretacja wyników).

Przez wiele lat Zakład obliczał wyniki egzaminów wstępnych także dla resortu edukacji (szkoły rolnicze). W latach 1974-1991 przeprowadzono w Zakładzie ok. 530 egzaminów testowych dla 350 000 studentów. W roku akademickim 1990/1991 wprowadzono nową metodę obliczania egzaminów z użyciem czytnika optycznego (na całkowicie własnym sprzęcie).

Od początku istnienia Zakładu prowadzono zajęcia z propedeutyki medycyny i farmacji wraz z metodami uczenia się. Program zajęć obejmował nie tylko adaptację do studiów medycznych i elementy technologii pracy umysłowej, ale wprowadzał do zawodu lekarza i farmaceuty oraz wyjaśniał zasady współżycia i współpracy grupy studenckiej (problemy interpersonalne). Zajęciami objęci byli wszyscy studenci I roku obu Wydziałów Lekarskich i Farmacji. Spotkania prowadzili pracownicy Zakładu Dydaktyki, doktoranci ze Studium Doktoranckiego Akademii Medycznej w Warszawie (w ramach szkolenia pedagogicznego), a także zapraszani goście, np. nauczyciele akademiccy z Uniwersytetu Warszawskiego i innych akademii medycznych. W późniejszym okresie, po przeniesieniu przedmiotu na II rok studiów, położono większy nacisk na nauczanie informatyki.

Warto dodać, że zajęcia adaptacyjne cieszyły się dużym uznaniem wśród studentów i według ich opinii były bardzo przydatne, zwłaszcza że zawsze mogli oni liczyć na indywidualną pomoc i poradę w trudnych sytuacjach.
Ponieważ punkt ciężkości w kształceniu przed dyplomowym prowadzonym przez Zakład Dydaktyki przesuwał się w kierunku nauczania informatyki, od 1986 r. kierownik rozpoczął starania o zakup sprzętu komputerowego. Długo nie przynosiły one żadnych rezultatów. Pomimo to w ścisłej współpracy z Instytutem Maszyn Matematycznych w ramach przedmiotu propedeutyka medycyny rozpoczęto dla studentów II roku nauczanie elementów informatyki. Początkowo używano prywatnych komputerów należących do prof. W. Tysarowskiego i adiunkta Zakładu dr Tatiany Kaliszuk-Makles.
W roku 1987/1988 udało się wynająć pracownię komputerową w szkole przy ulicy Dobrej, a władze Uczelni zgodziły się zapłacić za korzystanie z niej. Studenci mieli do dyspozycji kilkanaście komputerów typu Spectrum. W roku następnym w pracowni wynajętej w Liceum Ogólnokształcącym im. Czackiego udostępniono komputery typu IBM PC.
Program nauczania informatyki obejmował coraz więcej zagadnień. Powstało Studenckie Koło Naukowe Informatyki, pracujące częściowo na bazie szkolnej (wypożyczonej), a częściowo na sprzęcie prywatnym.
Władze Akademii Medycznej konsekwentnie odmawiały zakupu choćby jednego komputera.

Profesorowi Tysarowskiemu udało się nawiązać współpracę z firmami komputerowymi Sycomat i Microcam. Zakład udostępnił im swoje pomieszczenia do celów reklamowych, w zamian za umożliwienie studentom korzystania z komputerów będących własnością firm. Niestety, Towarzystwo Farmaceutyczne, od którego Akademia Medyczna wynajmowała lokal dla Zakładu, uznało tę współpracę za złamanie warunków wynajmu i rozwiązało umowę z Uczelnią. Zakład Dydaktyki zmienił adres, przenosząc się z ul. Długiej na ul. Trojdena do 4 pokoików w baraku Studium Wojskowego i Studium WF.
Kiedy po 5 latach starań Akademia Medyczna zdecydowała się na zakup 10 komputerów, tu utworzono pierwsze laboratorium komputerowe wyposażone w sprzęt kompatybilny z IBM przeznaczony przede wszystkim dla studentów. W roku akademickim 1990/1991 tylko studenci II roku Oddziału Stomatologii i uczestnicy Koła Naukowego mogli pracować na nowoczesnym sprzęcie, ale już w połowie roku 1991 Zakład przeprowadził 10 dwudziestogodzinnych kursów dla prawie 100 osób.

Uczestnikami byli pracownicy Zakładów i Klinik Akademii Medycznej, pracownicy administracji AM oraz CSK nr 1.
Profesor Tysarowski czynił wiele starań, aby wprowadzić nowe technologie informatyczne do kształcenia medycznego. W latach 1992-1995 dzięki jego wysiłkom Zakład Dydaktyki stał się partnerem w 3-letnim programie Tempus joint European Project/JEP/ 04272 Computer Assisted Learningfor Undergraduate Medical Students Unii Europejskiej. Dzięki tej współpracy uzyskano nowy sprzęt komputerowy. Nauczanie informatyki w Akademii Medycznej nabierało rozpędu.
Działalność Zakładu w dziedzinie dydaktyki skupiła się na przeprowadzaniu seminariów oraz kursów ogólnokrajowych i uczelnianych dla nauczycieli akademickich. Łącznie przeprowadzono ok. 40 takich szkoleń dla 650 wykładowców z akademii medycznych w Warszawie i w kraju. Były to m.in. konsultacje dla zespołów układających testy i cykl kursów kształcących konstruktorów testów. W efekcie tej działalności w każdej klinice i zakładzie, które przeprowadzały egzaminy testowe, były 2-3 osoby odpowiednio do tej pracy przeszkolone. Organizowano kursy wakacyjne dla asystentów Akademii Medycznej, poświęcone zagadnieniom dydaktyki medycznej i podstawom psychologii. Dla członków Rad Pedagogicznych i osób prowadzących zajęcia na I roku studiów prowadzono wykłady dotyczące analizy treści kształcenia medycznego i psychologicznych aspektów kształcenia. Słuchacze Studium Doktoranckiego brali udział w zajęciach z pedagogiki.

Przez szereg lat w Zakładzie Dydaktyki działało Studium Doskonalenia Pedagogicznego dla młodych nauczycieli akademickich, które było prawnie usankcjonowaną kontynuacją prowadzonej przez wiele lat działalności pedagogicznej. Zostało ono utworzone na podstawie Zarządzenia MZiOS z dnia 24 stycznia 1984 r. (w sprawie dodatkowych wymagań niezbędnych do zajmowania stanowisk naukowo-dydaktycznych w akademiach medycznych) oraz decyzji Kolegium Rektorskiego AM w Warszawie z 3 lutego 1986 r. Obowiązkiem uczestnictwa w zajęciach objęto asystentów, którzy nie ukończyli takiego studium i legitymowali się krótkim stażem pracy (nie więcej niż 3 lata). Inicjatywa powyższa spotkała się z dużym zainteresowaniem. Tylko w roku akademickim 1990/1991 zgłosiło się ponad 120 asystentów z obu Wydziałów Lekarskich, Oddziału Stomatologicznego i Farmacji. Przyjęto tylko 60 słuchaczy ze względu na ograniczenia lokalowe i personalne. Program Studium obejmował 3 główne problemy:

• podstawy dydaktyki ogólnej i medycznej,
• metodologia pisania prac naukowych,
• statystyka wspomagana komputerem.

Projekt programu w założeniach organizacyjnych w zasadzie pomijał formy wykładów, a obejmował głównie seminaria, ćwiczenia i indywidualne formy kształcenia. Warunkiem zaliczenia Studium była obecność na zajęciach oraz napisanie opracowania z zakresu dydaktyki medycznej i jego obrona w czasie dyskusji w grupach asystentów o różnej specjalności. Asystenci otrzymywali świadectwo ukończenia Studium Doskonalenia Pedagogicznego.
SDP ukończyło ponad 200 osób, napisano w jego ramach ok. 175 prac. Dużym zainteresowaniem i uznaniem cieszyły się ćwiczenia i seminaria dr. n. hum. Bronisława Pokrzyckiego, który prowadził je na wysokim poziomie, z wielką pasją i zaangażowaniem.

Równocześnie z nauczaniem w ramach SDP prowadzono w Zakładzie zajęcia z podstaw dydaktyki ogólnej i medycznej dla słuchaczy Studium Doktoranckiego. Zakład Dydaktyki zajmował się również problemami szkolenia podyplomowego.
We współpracy z Pełnomocnikami Rektora ds. Szkolenia Podyplomowego – prof. dr n. med. Teofilą Bystrzanowską, a następnie z doc. dr. hab. n. med. Romanem Jędrzejewskim – wydawano Informator Kształcenia Podyplomowego, w którym zamieszczano dane o kursach i szkoleniach organizowanych dla lekarzy przez akademie medyczne i CMKP, z którym Zakład współpracował od 1973 r. Na zlecenie Centrum organizowano rocznie 1-3 kursy doskonalące dla pracowników naukowych wszystkich akademii medycznych. Wykładowcami byli pracownicy Zakładu Dydaktyki i zaproszeni specjaliści. Tematyka obejmowała aktualne zagadnienia z dydaktyki medycznej.

Działalność naukowa Zakładu obejmowała m.in. badania nad procesem kształcenia w wyższych szkołach medycznych. W ramach tego tematu zajmowano się psychospołecznymi uwarunkowaniami wyboru studiów lekarskich, funkcjonowaniem ocen i ich walorami diagnostycznymi i prognostycznymi, problematyką staży podyplomowych w AM i czynnikami sukcesu w studiach medycznych. Opracowano naukowe podstawy systemu rekrutacji na studia medyczne. Zespół Pracowników zajmował się badaniami nad zastosowaniem teorii informatyki w medycynie i dydaktyce. Wspólnie z Kliniką Diabetologii przygotowano, przeprowadzono i oceniono eksperymentalny program nauczania chorób wewnętrznych.
W latach 1986-1991 praca naukowa Zakładu obejmowała 2 zadania badawcze w ramach programu resortowego „Unowocześnienie procesu kształcenia – model dydaktyk szczegółowych”:

1. Diagnoza wyników kształcenia medycznego.

2. Ocena stanu dydaktyki na świecie.

Badania prowadzone w ramach pierwszego zadania koncentrowały się na konstrukcji testów egzaminacyjnych jako najlepszego miernika wyników nauczania i na pomiarach wiedzy medycznej pod względem teoretycznym i praktycznym u studentów różnych lat studiów oraz grupy lekarzy z kilkunastoletnią praktyką zawodową.

W ramach drugiego zadania przeprowadzono analizę innowacyjnych, nowoczesnych systemów kształcenia, realizowanych przez 10 wybranych uczelni medycznych na świecie. W badaniach porównawczych nad oceną programów studiów medycznych przeprowadzono ankietowe badania wśród absolwentów warszawskiej Akademii Medycznej i 2 brytyjskich uczelni medycznych. Celem badań było wyznaczenie kierunków modernizacji programów.

Trzeci temat badawczy „Kształcenie lekarzy dla XXI wieku. Wpływ biologii molekularnej” zlecony został przez Wydział Podstawowych Nauk Medycznych PAN.

Koncepcję nauczania biologii molekularnej oparto na opracowaniach prof. A. Horsta, prof. M. Chorążego i prof. W. Ostrowskiego.

W roku akademickim 1993/1994 w Zakładzie przeprowadzono obszerne badania nad absolwentami naszej Uczelni. Obejmowały one problematykę zaliczaną do zakresu zewnętrznej, pozauczelnianej lub faktycznej efektywności kształcenia, czy-li badano przygotowanie absolwentów szkoły wyższej (AM) do pracy i zależność między powodzeniem w nauce, a powodzeniem w praktyce. Wyniki badań zawarto w raportach: Sukcesy zawodowe absolwentów I i II Wydziału Lekarskiego w świetle ich wypowiedzi (analiza porównawcza), Losy zawodowe absolwentów I Wydziału Lekarskiego AM w Warszawie, Losy zawodowe absolwentów II Wydziału Lekarskiego AM w Warszawie. Badano także opinie studentów o procesie kształcenia w warszawskiej Akademii Medycznej.

Przez wszystkie lata Zakład Dydaktyki prowadził rozległą działalność usługową. Były to obliczenia statystyczne prac naukowych, obliczenia wyników egzaminów: egzaminu zintegrowanego z medycyny dla IV roku akademii medycznych, kursowych, poprawkowych i kolokwiów dla AM w Warszawie oraz egzaminów dla kandydatów na studia, konsultacje dla nauczycieli akademickich z zakresu egzaminów testowych i zagadnień dydaktycznych, a także współpraca z dziekanatami.
W Zakładzie obroniono 5 doktoratów i 1 habilitację:

1. Dr n. med. A. Olesińska-Serafin – Rola pojęć poznawczych w kształceniu podyplomowym lekarzy, promotor – prof. Wiesław Tysarowski (1984 r.).

2. Dr n. med. M. Księżyk, Środowiskowe Centrum Obliczeniowe Cyfronet Kraków – Zastosowanie elektronicznej techniki obliczeniowej do analizy egzaminów testowych w akademiach medycznych, promotor – prof. Wiesław Tysarowski (1982 r.).

3. Dr n. med. T. Kaliszuk-Makles – Egzamin końcowy z medycyny jako narzędzie oceny efektywności studiów medycznych, promotor- prof. Wiesław Tysarowski (1982 r.).

4. Dr n. med. Z. Pieloch – Efektywność seminarium w nauczaniu medycyny klinicznej, promotor – prof. Wiesław Tysarowski (1980 r.).

5. Dr n. med. Z. Generowicz – System ujednoliconej dokumentacji lekarskiej w Oddziałach Chirurgii Dziecięcej, promotor – prof. dr Wiesław Tysarowski.

Dr hab. n. med. M. Obara w 1976 r. obronił pracę habilitacyjną pt. Wprowadzenie do teorii studiowania medycyny na podstawie badań nad efektywnością nauczania położnictwa z ginekologii, opiekun – prof. W. Tysarowski.

Profesor W. Tysarowski prowadził szeroką działalność na arenie międzynarodowej. Był współzałożycielem, wiceprezydentem i Honorowym Członkiem Europejskiego Towarzystwa Kształcenia Medycznego {Association for Medical Education in Europę – AMEE). Brał aktywny udział w pracach Towarzystwa, m.in. w corocznych konferencjach europejskich. W roku 1980 Zakład Dydaktyki zorganizował Konferencję Europejską AMEE, a w 1989 r. w ramach obchodów 200-lecia Akademii Medycznej w Warszawie – Sesję Międzynarodową na temat kształcenia medycznego.
Działalność ta pozwoliła na współpracę z europejskimi i światowymi ośrodkami kształcenia medycznego, a Zakład odwiedziło ok. 60 dydaktyków z całego świata.

W latach 1992-1995 Zakład współpracował w ramach 3-letniego programu Tem-pus, z Wydziałem Lekarskim Uniwersytetu w Nancy (prof. F. Kohler), Kliniką Diabe-tółogii Uniwersytetu w Dusseldorfie (prof. Berger) i Zakładem Neuroanatomii tego Uniwersytetu (prof. Hartwig). Dzięki programowi Tempus Uczelnia odniosła wiele korzyści. Z funduszy programu zakupiono sprzęt komputerowy Apple Macintosh
oraz rozpoczęły się wyjazdy studentów i nauczycieli akademickich, głównie do Uniwersytetu w Nancy, w którym pracowano nad budową multimedialnych medycznych programów edukacyjnych. Zbudowano 20 takich programów, a dwa spośród nich „Chrząstka” i „Dermatologia” zostały wprowadzone do programu nauczania.

Profesor Tysarowski współpracował także z Międzynarodowym Centrum Dziecka w Paryżu, gdzie prowadził prace badawcze nad strukturą wiedzy medycznej. W Polskim Towarzystwie Lekarskim pełnił funkcję przewodniczącego Sekcji Studiów Medycznych. Brał udział w pracach Komitetu Redakcyjnego czasopism „Dydaktyka Szkoły Wyższej” i „Problemy Szkolnictwa i Nauk Medycznych”. Był członkiem akademickiej Rady Szkoły ds. Młodzieży.

Adiunkt Zakładu dr n. hum. Bronisław Pokrzycki przez wiele lat współpracował z redakcją kwartalnika Akademii Medycznej „Dydaktyka. Medycyna. Wychowanie”, w którym był redaktorem działu. Działał także w Sekcji Studiów Medycznych PTL, gdzie funkcję skarbnika pełniła dr T. Kaliszuk-Makles.

W roku 1994 prof, dr W. Tysarowski przeszedł na emeryturę i Kierownikiem Zakładu został prof. dr hab. n. med. Robert Rudowski

Profesor Robert Rudowski urodził się 26 marca 1945 r. w Zakopanem. Ukończył studia na Wydziale Mechaniki Precyzyjnej Politechniki Warszawskiej w 1968 r., uzyskując tytuł magistra inżyniera specjalności Automatyka Mechaniczna. Na tym Wydziale obronił w 1977 r. pracę doktorską. Tytuł doktora habilitowanego nadany przez Radę Naukową Instytutu Biocybernetyki i Inżynierii Biomedycznej (IBIB) PAN uzyskał w 1990 r. w dziedzinie informatyki medycznej na podstawie rozprawy Systemy eksperckie sztucznej wentylacji płuc. 22 stycznia 2007 r. otrzymał tytuł profesora nauk medycznych. Pracę zawodową rozpoczął w Przemysłowym Instytucie Automatyki i Pomiarów MERA-PIAP (1968-1970) na stanowisku kolejno inżyniera stażysty i asystenta w Zespole Automatyzacji Statków kierowanym przez prof. Tadeusza Sołtyka.

W latach 1970-1974 studiował automatykę i automatyzację procesów w ramach studium doktoranckiego Politechniki Warszawskiej, a w latach 1974-1978 kontynuował pracę w Instytucie Automatyki i Pomiarów ME-RA-PIAP na stanowiskach starszego asystenta i adiunkta. Profesor Robert Rudowski w latach 1978-2002 pracował w Zakładzie Bioprzepły wów IBIB PAN na stanowisku adiunkta i docenta, kierując od 1991 r. Pracownią Systemów Wspomagania Decyzji Klinicznych. Od 1994 roku pracuje w Akademii Medycznej w Warszawie, początkowo jako p.o. Kierownika Zakładu Informatyki Medycznej, a od 1995 jako profesor nadzwyczajny i Kierownik tego Zakładu. Podczas pracy zawodowej otrzymał szereg stypendiów zagranicznych: Fundacji im. hr. J. Potockiego (1983 r.) Department of Medicine Karolińska Institutet, Medical Intensive Care Unit, South Hospital, Sztokholm, Szwecja, stypendium Brown University, the Miriam Hospital, Department of Surge-ry, Providence, Rhode Island, USA (1991-1992), Senior Position Fulbright Grant do University of Utah and LDS
Hospital, Salt Lake City, Utah, USA (1992-1993), a także stypendium DAAD do Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu w Getyndze, Centrum Intensywnej Terapii i Medycyny Przypadków Nagłych, RFN (1995 r.).

Na dorobek naukowy prof. Roberta Rudowskiego składa się 100 pozycji, wśród których znajduje się 75 oryginalnych prac publikowanych w krajowych (44) i zagranicznych (31) czasopismach, 2 poglądowe, 3 podręczniki lub monografie oraz 20 rozdziałów książkowych. Dopełnieniem dorobku naukowego są 73 prace prezentowane na krajowych (10) i międzynarodowych konferencjach naukowych (63).

Zainteresowania naukowe prof. Roberta Rudowskiego koncentrują się na zagadnieniach z zakresu modelowania matematycznego i komputerowego procesów, systemów wspomagania decyzji w medycynie i optymalizacji procedur terapeutycznych, analizy baz danych biomedycznych, telemedycyny, e-zdrowia oraz e-nauczania.

Najważniejsze z dokonań to:

• opracowanie matematycznego modelu zmian stężenia C02 w pęcherzykach płucnych w różnych fazach cyklu oddechowego,

• propozycja nowego wskaźnika ryzyka uszkodzeń płuc podczas sztucznej ^ wentylacji – maksymalnej mocy oddechowej – i procedury optymalizacyjnej sztucznej wentylacji opartej na tym wskaźniku,

• propozycja nowego wskaźnika do oceny stanu i terapii pacjentów po operacji wszczepienia pomostów wieńcowo-aortalnych (CABG) – sprawności mechanicznej mięśnia sercowego.

Na kolejną dziedzinę zainteresowań wskazują prace w dziedzinie telemedycyny, związane z budową systemu telekardiologicznego dla pacjentów z ostrymi zespołami wieńcowymi (OZW) na terenie województwa mazowieckiego. System po opracowaniu elektronicznej historii choroby i bazy danych oraz systemu eksperckiego stratyfikacji ryzyka pacjentów z OZW jest w fazie testów w I Klinice Kardiologii AM w Warszawie i niektórych szpitalach woj. mazowieckiego (Grodzisk, Pruszków, Sochaczew, Płock). W bazie danych znajdują się już dane ponad 100 pacjentów.
Profesor Robert Rudowski kierował i brał udział w szeregu projektów badawczych krajowych i międzynarodowych. W latach 1995-1997 był Kierownikiem Projektu KBN 8T11E 004 08 Metoda i system do oceny własności mechanicznych układu oddechowego mechanicznie wentylowanych pacjentów przy pomocy techniki wymuszonych oscylacji (FOT). W latach 1994-1995 brał udział w projekcie Tempus Joint European Project (JEP) 04272 Computer Assisted Learning for Undergraduate Medical Students, a w latach 1996-1997 był Koordynatorem projektu Tempus Joint European Network (JEN) 04272, w ramach którego Akademia Medyczna w Warszawie przekazywała doświadczenia zdobyte w projekcie Tempus JEP innym Akademiom Medycznym w Polsce (AM Gdańsk, AM Wrocław). W latach 1997-2000 brał udział w projekcie badawczym KBN PBZ 038/08 Wpływ awarii w Czarnobylu na rozwój chorób tarczycy w Polsce; II faza badań. Opracowanie programu informatycznego, który umożliwi zebranie i przetworzenie danych o badanych chorych. Obecnie bierze udział w trwającym do 2008 r. Projekcie Zintegrowanym (IP) Unii Europejskiej nr 512051 w ramach 6. Programu Ramowego A-Cute-Tox Optimisation and Pre-Validation of an In Vitro Test Strategy for Predicting Human Acute Toxicity. Zadaniem Zakładu Informatyki Medycznej i Telemedycyny AM w Warszawie jest budowa i analiza bazy danych (Acubase) wyników badań ostrej toksyczności in vivo oraz in vitro. Celem projektu jest ograniczenie badań na zwierzętach zgodnie z dyrektywami Unii Europejskiej.

Od chwili zatrudnienia w Zakładzie Informatyki Medycznej (1994 r.) prof. Robert Rudowski prowadzi wykłady, seminaria i ćwiczenia ze studentami I, V i VI roku I i II Wydziału Lekarskiego, Sekcji Nauczania w Języku Angielskim, a od 2003 r. także ze studentami Wydziału Nauki o Zdrowiu.

Profesor Robert Rudowski jest redaktorem podręcznika Informatyka medyczna wydanego przez PWN w 2003 r., a także autorem 4 rozdziałów oraz współautorem 3 rozdziałów tego podręcznika. W roku 2004 opracowanie podręcznika zostało nagrodzone Zespołową Nagrodą I Stopnia Rektora AM.

W latach 1996-1997 zorganizował bibliotekę multimedialnych medycznych programów edukacyjnych w ramach programu Tempus JEN 04272.
Profesor Robert Rudowski zorganizował szereg sympozjów, a także wygłaszał wykłady na tematy związane z dydaktyką medyczną i e-nauczaniem. W latach 1996–1997 organizował sympozja w ramach programu Tempus JEN 04272 z udziałem przedstawicieli Uniwersytetu w Nancy, Uniwersytetu w Dusseldorfie, AM we Wrocławiu i AM w Gdańsku. W roku 2003 zorganizował międzynarodowe warsztaty MEDNET II w AM w Warszawie z udziałem przedstawicieli wszystkich Akademii Medycznych w Polsce na temat e-nauczania w medycynie oraz programu Socrates-Erasmus z uwzględnieniem punktacji ECTS. Miał tam wykład E-learning. Challenges and Opportunities. W 2003 r. prowadził wykład na zaproszenie Instytutu Problemów Współczesnej Cywilizacji na temat e-nauczania medycyny, a w 2004 r. wykład na podobny temat na Konferencji Uniwersytet Wirtualny organizowanej przez Politechnikę Warszawską.

Jest promotorem 3 ukończonych przewodów doktorskich [(1 doktorat z wyróżnieniem i Nagrodą Prezesa Rady Ministrów (2006 r.)] oraz recenzentem 2 rozpraw habilitacyjnych i 3 rozpraw doktorskich.
Profesor Robert Rudowski został powołany przez Rektora AM w roku 1997 na stanowisko Przewodniczącego Rektorskiej Komisji ds. Informatyki i pełni tę funkcję do chwili obecnej. Jest także Zastępcą Przewodniczącego Rady Społecznej Szpitala Dzieciątka Jezus od 2003 r. Od 1998 r. prof. Robert Rudowski jest członkiem sekcji T11F „Metody komputerowe w nauce Komitetu Badań Naukowych”, a później Ministerstwa Nauki i Informatyzacji oraz Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Profesor Robert Rudowski jest członkiem założycielem Polskiego Towarzystwa Informatyki Medycznej (1987 r.), International Society for Telemedicine and E-health (IsfTeH) (2003 r.). W ISfTeH jest członkiem Rady Dyrektorów (Board of Directors). Oprócz tego należy do European Respiratory Society (ERS) [wcześniej SEPCR (1985 r.)], International Society for Clinical Biostatistics (ISCB) (2000 r.) oraz European Society of Toxicology in Vitro (ESTIV) (2004 r.). Za swoją działalność prof. Robert Rudowski otrzymał następujące nagrody:

1. 1989 r. – Zespołowa Nagroda Sekretarza Naukowego PAN za pracę Urządzenia pomiarowe i sterujące do konwencjonalnych i nowych technik sztucznej wentylacji płuc.

2. 2004 r. – Zespołowa Nagroda Dydaktyczna I stopnia Rektora AM w Warszawie za opracowanie podręcznika Informatyka medyczna.

3. 2005 r. – Zespołowa Nagroda Naukowa I stopnia Rektora AM w Warszawie za osiągnięcia w zakresie diagnostyki i stratyfikacji ryzyka w ostrych stanach kardiologicznych z wykorzystaniem nowoczesnych metod biochemicznych oraz metod informatycznych i statystycznych.

4. 2006 r. – Indywidualna Nagroda Rektora AM w Warszawie za wkład w informatyzację uczelni oraz prace w zakresie diagnostyki i stratyfikacji ryzyka w ostrych stanach kardiologicznych z wykorzystaniem metod informatycznych i statystycznych.

Po objęciu kierownictwa Zakładu przez prof. Roberta Rudowskiego pojawiły się nowe cele i zadania Zakładu, który zmienił nazwę na Zakład Informatyki Medycznej. Większy nacisk położono teraz na nauczanie informatyki i podjęto prace związane z informatyzacją uczelni.

Adiunktami byli dr Tatiana Kaliszuk-Makles i dr Włodzimierz Kuzak. Na stanowiskach pracowników naukowo-technicznych pracowali dr Weronika Południ-kiewicz i dr n. hum. Bronisław Pokrzycki, a na stanowiskach inżynieryjno-technicznych mgr Piotr Białokoziewicz, mgr Maria Jędrzejewska, mgr Ewa Paulo i mgr Maria Cieńska.
Na stanowiskach techników zajmujących się przygotowaniem kart do egzaminów testowych i obliczaniem wyników pracowali Elżbieta Drapiewska, Krystyna Kurek i Wiesława Kubicka.

Źródłem młodych kadr był dla Zakładu program Tempus. Z niego wywodzili się tacy pracownicy, jak dr Jarosław Kosiaty, dr Roman Radomski, dr Joanna Michalik i dr Adam Okoń, którzy zostali zatrudnieni w roku 1997 po ukończeniu studiów medycznych na I Wydziale Lekarskim.
Działalność Zakładu od roku 1995 wiązała się z 3 kierunkami: nauką, dydaktyką i działalnością usługową.

Nauka

Temat statutowy Zakładu na przestrzeni lat 1995-2000 brzmiał: „Komputerowe wspomaganie medycyny i dydaktyki medycznej \y zakresie modelowania struktur i procesów biologicznych, multimedialnych baz danych i programów edukacyjnych, statystyki oraz analizy i oceny procesu kształcenia”.
W roku 2001 w zakresie prac Zakładu pojawił się termin „telemedycyna”.
Tematem związanym z modelowaniem struktur biologicznych było modelowanie biomolekułarne peroksydazy tarczycowej, prowadzone przez dr. Roberta Radomskiego, wykorzystujące stację roboczą Indy (Silicon Graphics) oraz oprogramowanie MSI.

Opracowano trójwymiarowy model peroksydazy tarczycowej, oryginalny w sensie uwzględnienia obszaru pozakomórkowego z identyfikacją w nim 3 domen. Ma on znaczenie dla wyjaśnienia mechanizmu chorób autoimmunologicznych tarczycy.
Prace te zakończyły się sukcesem udokumentowanym publikacją zespołu polsko–brytyjskiego w prestiżowym piśmie „Endocrinology ” (Hobby P., Gardas A., Radom-ski R. i wsp. Identification of an immunodominant region recognized by human antibodies in a three-dimensional model of thyroid peroxidase, Endocrinology 2000, vol. 141, No 6, 2018-2025).

W ramach modelowania procesów zajmowano się modelowaniem sprawności mięśnia sercowego z myślą o wykorzystaniu tego wskaźnika do oceny przebiegu i skuteczności operacji wszczepienia pomostów wieńcowo-aortalnych (by-pass) (Rudowski R., Giannaris G., Kuzak W.: The assessment of circulatory performance in CABG patients with cardiac efficiency parameter, Lecture Notes of ICB Seminars, Heart and Lung Assistance, Warsaw 2000,44, 95-100).
Inny temat związany z modelowaniem procesów obejmował porównanie wyników symulacji komputerowej przepływu krwi w naczyniach podstawy mózgowia z wynikiem badań klinicznych (współpraca z Kliniką Chirurgii Ogólnej i Chorób Klatki Piersiowej – dr L. Hilgertner). Porównanie to pozwoliło pozytywnie zweryfikować model komputerowy (Matysiak W., Hilgertner L., Gielecki J., Rudowski R.: Modelowanie przepływu krwi w naczyniach podstawy mózgowia. Problem weryfikacji klinicznej, [w:] Biocybernetyka i Inżynieria biomedyczna (red. Nałęcz. M.). Tom I, Warszawa 1999,49-53).

Budowa i analiza baz danych biomedycznych zawsze odgrywała istotną rolę w pracach Zakładu. Jako przykłady baz można podać:

• multimedialną bazę danych Invittox, zawierającą protokoły badań in vitro w toksykologii (współpraca z dr. D. Śladowskim z Instytutu Biostruktury),

• bazę protokołów chemioterapii ONCO (współpraca z Katedrą i Kliniką Hematologii i Onkologii) dostępna przez Internet (dr J. Michalik, dr A. Okoń – 2000 r.).

• bazę populacji polskiej badanej 10 lat po awarii elektrowni atomowej w Czarnobylu – prace w ramach PBZ KBN 038/08 Wpływ awarii w Czarnobylu na rozwój chorób tarczycy w Polsce. Faza II badań, kierownik – prof, dr hab. n. med. J. Nauman (1997-2000).

• baza pacjentów z ostrymi zespołami wieńcowymi (OZW) – dr M. Grabowski.

Omawiane prace dotyczące baz danych były publikowane w czasopismach naukowych oraz prezentowane na konferencjach krajowych i zagranicznych. Jedna z prac BNP-ACS Serum B-type natriuretic peptide levels on admission predict not only short-term mortality but also angiographic success of procedure inpatients with acute ST elevation myocardial infarction treated with primary angioplasty (Grabowski M. i wsp. AM Heart/ 2004, 148:655-622) została opublikowana w prestiżowym piśmie „American Heart Journal”.

Od rozpoczęcia prac związanych z telemedycyną w 2001 r. duży wysiłek jest związany z budową systemu telekardiologicznego Cardio.net dla pacjentów z ostrymi zespołami wieńcowymi (OZW), który ma objąć swoim zasięgiem województwo mazowieckie. W ramach prac nad tym systemem opracowano elektroniczną historię choroby (EHC) pacjentów kardiologicznych oraz bazę historii chorób. Formularze EHC umożliwiają wprowadzenie danych pacjentów z terenu województwa mazowieckiego przez Internet oraz konsultacje tych pacjentów przez lekarzy kardiologów z SP CSK AM. Zagadnienie to jest tematem pracy doktorskiej mgr. J. Sierdzińskiego.

Inna praca doktorska wykonywana przez dr. M. Grabowskiego, wiążąca się z systemem telekardiologicznym, polega na budowie systemu ekspertowego stratyfikacji ryzyka pacjentów z OZW z uwzględnieniem obok istniejących skal ryzyka dodatkowo czynnika natriuretycznego typu B (BNP).

W tematyce telemedycznej mieści się także wspomniana już baza protokołów chemioterapii ONCO, dostępna przez Internet.

Ważnym elementem telemedycyny są standardy przesyłania medycznych danych tekstowych. W roku 2001 Zakład zorganizował pod patronatem JM Rektora prof. dr. hab. n. med. J. Piekarczyka konferencję HL7 Road Show, w której udział wzięli goście zagraniczni związani z organizacjami HL7 w różnych krajach:

1. Profesor W. Ed. Hammond, Wydział Medycyny Społecznej i Rodzinnej, Duke University, Durham, North Carolina, USA, HL7 USA.

2. Profesor Joachim Dudeck, Instytut Informatyki Medycznej, Uniwersytet w Giessen, Niemcy, HL7 Niemcy.

3. Doktor Kai U. Heitmann, Instytut Statystyki Medycznej, Informatyki i Epidemiologii, Uniwersytet w Kolonii, Niemcy, HL7 Niemcy.

4. Klaus Veil, Uniwersytet w Ballarat, Australia, HL7 Australia.

Health Level 7 (HL7) jest standardem transmisji medycznych danych tekstowych. Oprogramowanie zgodne ze standardem HL7 (lub innym) może ze sobą współpracować. Korzyści ze stosowania standardu polegają na znacznym zmniejszeniu liczby i kosztów interfejsów (oprogramowania umożliwiającego współpracę różnych modułów) i możliwości zakupu modułów w różnych firmach, najlepszych w danej dziedzinie, bez obawy o to, że moduły te nie będą ze sobą współpracować. Znaczenie konferencji polegało na tym, że stała się ona impulsem do utworzenia Stowarzyszenia HL7 Polska, które zostało zarejestrowane w sądzie w sierpniu 2003 r. Zadaniem HL7 Polska jest oczywiście propagowanie standardu na terenie Polski.

W roku 2005 Zakład przystąpił do pracy w VI Programie Ramowym Unii Europejskiej w projekcie „Optimisation and pre-validation of an vitro test strategy for predicting human acute toxicity” A – Cute – Tox. Celem tego 3-letniego projektu jest stworzenie bazy protokołów badań toksykologicznych in vitro wielu substancji chemicznych. Zakład Informatyki Medycznej i Telemedycyny jest odpowiedzialny za bazę danych dostępną przez Internet, umożliwiającą zapis wyników badań, a także za ich późniejszą analizę statystyczną.

W roku 2003 asystentka Zakładu dr Irena Sergiej obroniła pracę doktorską Ocena przewodzenia w drodze korowo-rdzeniowej w cukrzycy typu 1. Promotorem był prof, dr hab. W. Karnafel.

W Zakładzie cały czas działa Studenckie Koło Naukowe Informatyki Medycznej.
Kategoria i miejsce Zakładu w klasyfikacji naukowej w latach 1995-2003 przedstawiało się następująco: 1995-1996 – kat. B, 1997-2001 – kat. A miejsce 13., 14., 4., 2002-2003 – kat. B.

Dydaktyka

W latach 1995-2005 Zakład kontynuował działalność dydaktyczną z uwzględnieniem nowych środków, jakimi są technologie informatyczne (IT). Obecnie przyjął się termin e-nauczanie (ang. e-learning) lub nauczanie na odległość.

W latach 1996-1997 Zakład wziął udział w programie Tempus – Joint Europe-an NetWork (JEN) – 04272 – Computer Assisted Learningfor Undergraduate Medi-cal Students. Celem tego programu było rozpowszechnienie wyników uzyskanych w poprzednim programie Tempus Jep (1992-1995) w innych akademiach medycznych w Polsce. Partnerami AM w Warszawie były AM Gdańsk oraz AM Wrocław obok dawnych partnerów zagranicznych – Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu w Nancy (prof. F. Kohler) oraz Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu w Dusseldorfie (prof. Hartwig).
W ramach programu Tempus odbywały się coroczne seminaria w AM w Warszawie z udziałem partnerów zagranicznych.
Udział w programie zaowocował budową szeregu własnych multimedialnych programów edukacyjnych, np. „Wpływ palenia tytoniu na organizm człowieka” – dr J. Kosiaty, „Multimedialny poradnik lekarza dyżurnego” – dr M. Grabowski, dr I. Sergiej.

W związku z podnoszeniem jakości kształcenia i modernizacją procesu dydaktycznego w naszej Uczelni zespół pracowników pod kierunkiem dr B. Pokrzyckiego opracował „Raporty z badań nad opiniami studentów o procesie dydaktycznym i kadrze nauczającej”. Dotyczyły one obu Wydziałów Lekarskich, Wydziału Farmaceutycznego i Oddz. Stomatologii i badały opinie studentów wszystkich lat. Zajmowano się trzema blokami zagadnień:

1. Ocena procesu dydaktycznego i sposobów jego realizacji.

2. Opinie respondentów o osobach prowadzących zajęcia.

3. Uwagi i propozycje respondentów.

Były to anonimowe badania ankietowe. Patronowała im Senacka Komisja ds. Dydaktyki.

Prowadzono również badania nad nauczaniem informatyki w Zakładzie. Przyczyniły się one do wprowadzenie zmian w programie nauczania tego przedmiotu, a także wprowadzenia zajęć fakultatywnych z informatyki medycznej. Wprowadzono też podstawy biostatystyki dla studentów V i VI roku (zainstalowano i uruchomiono program Statistica for Windows jako główne narzędzie Zakładu do wykonywania analiz statystycznych).
We wrześniu 2003 r. Zakład Informatyki Medycznej zorganizował pod patronatem JM Rektora prof. dr. hab. n. med. J. Piekarczyka 2-dniowe Międzynarodowe Warsztaty w ramach udziału w programie UE Medical Education and Didactics NetWork II (Mednet II).

W Warsztatach wzięli udział: prof. Enzo Molina z Uniwersytetu w Parmie – kierownik programu Mednet II, prof. Colette Creusy z Uniwersytetu w Lille we Francji, dr Gerard Majoor z Uniwersytetu w Maastricht w Holandii, prof. Ronald Har-den z Uniwersytetu w Dundee, Szkocja – współtwórca Międzynarodowej Wirtualnej Szkoły Medycznej (Ivimedes) oraz przedstawiciele większości AM w Polsce: prof. J. Mirecka, prof. W. Nowak prof. Pałka, prof. Tobiasz -Adamczyk, prof. J. Zapała
(Collegium Medicum UJ), mgr A. Adamek (AM Poznań), prof. B. Grzegorzewski (AM Bydgoszcz), prof. A. Dąbrowski, prof. R. Flisiak (AM Białystok), dr J. Kaczmarek (AM Gdańsk), prof. J. Lewin-Kowalik, mgr P. Mały (SłAM).
Z naszej Uczelni w Warsztatach udział wzięli: Prorektor ds. Nauki W. Gliński, prof. Robert Rudowski, prof. A. Barańczyk-Kuźma, prof. B. Ciszek, prof. P. Zaborowski, dr H. Rebandel, mgr B. Koziarkiewicz, mgr L. Przepióra-Dziewulska oraz z innych instytucji warszawskich – prof. M. Niezgódka (ICM UW), dr I. Oleksiuk (IPWC).
Tematami warsztatów były e-learning oraz działalność w ramach programu So-crates-Erasmus.

Warsztaty były bardzo dobrą okazją do wymiany doświadczeń dotyczących e-nauczania w różnych uczelniach medycznych w Polsce i za granicą oraz doświadczeń dotyczących wymiany studentów w ramach Socrates-Erasmus, w tym systemu punktacji ECTS. Kierunek e-nauczania stanowi nadal punkt znacznego zainteresowania Zakładu. Jest on szczególnie interesujący w związku z działalnością Wydziału Nauki o Zdrowiu i prowadzeniem zajęć dla filii AM w Ostrołęce, Siedlcach i Radomiu.

Na przestrzeni lat 1994-2005 liczba godzin dydaktycznych Zakładu wzrosła z 800 do 3200. Temu 4-krotnemu wzrostowi zadań dydaktycznych towarzyszył skromny wzrost bazy sprzętowej z 20 do 30 komputerów w 3 laboratoriach, po 10 stanowisk w każdym oraz niestety ta sama powierzchnia użytkowa – 287 m2.
Doktor B. Pokrzycki, dr W. Kuzak, W. Maciak (nagroda za program komputerowy Cal of Cal na płycie CD-ROM wspomagający nauczanie dietetyki dla studentów studiów licencjackich Wydziału Nauki o Zdrowiu) otrzymali nagrody indywidualne JM Rektora za działalność związaną z dydaktyką.

Pracownicy Zakładu prof. Robert Rudowski, dr M. Grabowski, dr A. Okoń, inż. P. Rudowski otrzymali także dydaktyczną nagrodę zespołową I stopnia za opracowanie podręcznika Informatyka medyczna.

Działalność usługowa

W ramach działalności usługowej Zakład administruje serwerem poczty elektronicznej i dostępem do Internetu. Na serwerze obecnie znajduje się ok. 3000 kont pocztowych pracowników i studentów AM. Dziennie jest wysyłanych lub przysyłanych około 10 000 listów.

AM uzyskała dostęp do Internetu w sierpniu 1995 r. Pierwszym serwerem pocztowym był mały komputer Indy firmy Silicon Graphics, działający pod kontrolą systemu operacyjnego Irix. Dopiero zakup dużego serwera Challenge L tej samej firmy dał możliwość udostępniania kont wszystkim pracownikom i studentom AM oraz uruchomienia serwera www. Administratorami serwera internetowego byli Marek Krauze, a następnie Michał Dzierżak, który tę funkcję sprawuje do dnia dzisiejszego. Dziesięć lat temu był jednym z nielicznych z dobrą znajomością systemu Irix. Później do grona administratorów dołączył Radosław Rzepka.

System pocztowy na przestrzeni tych lat przeszedł znaczną ewolucję. Wystarczy wspomnieć o konieczności instalacji filtrów antywirusowych i antyspamowych, które stanowią znaczne obciążenie serwera.
W roku 2004 zakupiono nowy serwer pocztowy SunFire v240 firmy Sun Microsystems, na który przeniesiono konta. Na nowym serwerze praca systemu pocztowego będzie znacznie sprawniejsza.

Dalszy kierunek rozwoju Zakładu wiąże się z e-zdrowiem i e-nauczaniem. E-zdrowie jest pojęciem szerszym od telemedycyny, obejmującym także prewencję i profilaktykę chorób. Wszystkie kraje członkowskie UE zostały zobowiązane do opracowania strategii e-zdrowia, wpisującej się w szerszy zakres działań związany z rozwojem społeczeństwa informacyjnego. Zakład Informatyki Medycznej i Telemedycyny powinien mieć swój udział w tej strategii, której głównym zadaniem jest pogodzenie 2 sprzecznych ze sobą wymagań:

• dostarczenia dobrej jakości usług medycznych,

• zapobiegania wzrostowi kosztów tych usług.

Obecnie Zakład zatrudnia 11 pełnoetatowych pracowników:

• Kierownik Nakładu: prof. dr hab. n. med. Robert Rudowski.

• Asystenci: dr Marcin Grabowski, lek. Joanna Michalik, lek. Radosław Rzepka, dr Janusz Sierdziński, mgr inż. Bartosz Kaczyński, lek. Tomasz Koziński.

• Starsi wykładowcy: mgr Ewa Paulo, mgr inż. Maria Karlińska.

• Inżynierzy techniczni: Anna Gołębiewska, Anna Karwowska, Maciej Łukaszewicz.

W charakterze administratorów sieci są zatrudnieni mgr inż. Michał Dzierżak i lek. Radosław Rzepka. Najstarszym stażem pracownikiem Zakładu jest mgr Ewa Paulo.

zaklad

skład osobowy